افشاگری یک نماینده مجلس از رانت ارز دارو

رضا جباری، با ارائه آمارهایی دقیق، به لایه‌های پنهان انحصار اشاره کرد و افزود: از مجموع ۴ میلیارد دلار ارز ترجیحی حوزه سلامت، نزدیک به نیمی مربوط به دارو و تجهیزات پزشکی است و حدود ۶۰۰ میلیون دلار از این حجم توسط هیئت امنای صرفه‌جویی ارزی مدیریت می‌شود؛ مجموعه ارقامی که به خوبی نشان می‌دهد تمرکز منابع چگونه قدرت واردات را در حلقه‌ای محدود تثبیت کرده است.

به گفته جباری، در ساختار موجود، نحوه تخصیص ارز ترجیحی به شکلی است که شرکت‌های ثابت برنده همیشگی هستند و این شرکت‌ها به دلیل ارتباطات، سابقه یا جایگاهی که در سال‌های گذشته به دست آورده‌اند در تمامی چرخه‌های تأمین، دسترسی بهتری به منابع دارند و همین روند باعث می‌شود شرکت‌های دیگر یا سهم کمی داشته باشند یا از بازار حذف و ورشکسته شوند و چنین ساختاری نه تنها رقابت را از بین برده، بلکه هزینه تمام این فرآیند در نهایت به بازار دارو و بیماران منتقل می‌شود.

وی، یکی از مصادیق این فرآیند رانتی و انحصار را «واردات داروی فوریتی» دانست و افزود: وقتی سازمان غذا و دارو کمبود را اعلام و مهلت یک ماهه برای تأمین تعیین می‌کند در این فرصت کوتاه، عملاً امکان واردات جدید وجود ندارد و شرکت‌هایی که از قبل دارو را وارد کرده‌اند، در لحظه اعلام نیاز کشور «فاکتور ارائه می‌دهند» و ارز ترجیحی را دریافت می‌کنند و شرکت‌های دیگر حتی اگر بتوانند دارو را با قیمت کمتر تهیه کنند با این جمله مواجه می‌شوند که «چون فوریتی بوده، شرکت دیگری قبل از شما تأمین کرده است» و از فرآیند کنار گذاشته می‌شوند.

عضو هیئت رئیسه مجلس، این وضعیت و مکانیزم را «نمونه‌ای روشن از رانت و فساد ساختاری» نام نهاد و تأکید کرد: شرکت‌های هماهنگ با روندهای سازمانی در هنگام اعلام نیاز کشور، دارو را از قبل آماده دارند، اما دیگران قادر به ورود به این فرآیند نیستند و راه اصلاح این چرخه، ایجاد فضای رقابتی شفاف در واردات دارو و تجهیزات پزشکی است.

به گفته جباری، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس مصمم است این مسیر را به نفع مردم تغییر دهد و وزارت بهداشت و سازمان غذا و دارو باید نسبت به این اراده مطمئن باشند.

منبع: خانه ملت