از آنتیگونه تا نمایش‌هایی درباره جنگ

مینا صفار

امروز، یکشنبه هفتم بهمن‌ماه به روز پنجم چهل‌وسومین جشنواره بین‌المللی تئاتر فجر می‌رسیم. در این گزارش به معرفی اجراهای روز پنجم جشنواره می‌پردازیم.

جنگجویان بر صحنه تئاتر

«ذرات آشوب» اثر ابراهیم پشت‌کوهی، ساعت 19:00 روز یکشنبه؛ هفتم بهمن‌ماه در سالن اصلی مجموعه تئاتر شهر روی صحنه می‌رود. نمایش «ذرات آشوب» پرتره‌ای از دلاوری و پردلی مردم محجوب جزیره هرمز برای بیرون راندن اشغالگران پرتغالی را به تصویر می‌کشد که نشان‌دهنده عظمت روح ایرانی و جنگاوری‌شان برای دفاع از کیان میهن‌شان است.
سالن چارسو مجموعه تئاتر شهر، در روز پنجم جشنواره و در دو نوبت 18:30 و 20:30 میزبان «خون خفته» نوشته جعفر غلامپور و علبرضا قاسمی و به کارگردانی مهیار رضاخانی می‌شود. در خلاصه نمایش آمده است: «یه مرد فردا قبل از طلوع آفتاب اعدام میشه … مردی که تمام ناتمام منه … اگر شده تمام این قصر و به خاک و خون بکشم نمی ذارم اون بمیره …»
اما در روز پنجم جشنواره و در دو نوبت 16:00 و 18:30 «داره بارون می‌آد» نوشته ناصرحبیبیان و کارگردانی مشترک احسان ملکی و ناصرحبیبیان در سالن سایه مجموعه تئاتر شهر روی صحنه می‌رود. این نمایش داستان آذرجان خبرنگار یکی از شبکه‌های تلویزیون جهانی را روایت می‌کند که در لندن زندگی می‌کند و به روال هر روز، دارد داخل استودیو اخبار شبانگاهی را می‌خواند که ناگهان گلنار بر او ظاهر می‌شود و علیهش طغیان می‌کند.
همچنین تالار قشقایی در دو نوبت 16:00 و 19:20 میزبان نمایش «دِژاوو» اثر محمد عبدالحمید عبدحسین از عراق می‌شود. این نمایش به موضوعات روان‌شناختی و فلسفی می‌پردازد و مفاهیمی مانند تکرار، هویت و حافظه را از منظر یک عراقی بررسی می‌کند.
تالار اصلی تئاتر مولوی یکشنبه؛ هفتم بهمن‌ماه در دونوبت 16:00 و 19:00 میزبان «شبیه شبیه آنتیگون» نوشته عنایت‌الله خادم‌بشیری و کارگردانی مشترک ندا شاهرخی و نسیم ادبی می‌شود. این نمایش، اجرایی معاصر با استفاده از الگوی تعزیه از تراژدیِ مشهور یونانی «آنتیگونه» سوفوکل است. داستان دختری که از فرمان پادشاه سرپیچی می‌کند.
سالن استاد ناظرزاده تماشاخانه ایرانشهر در دونوبت 17:00 و 19:00 میزبان نمایش «ابرها: قطعه‌ای از قلب آسمان» نوشته مجید غلامی‌نژاد و کیومرث قنبری‌آذر و کارگردانی امین جعفری می‌شود. این نمایش از بروجن به این دوره از جشنواره راه یافته است.
تالار استاد سمندریان تماشاخانه ایرانشهر در روز یکشنبه هفتم بهمن‌ماه در دونوبت 19:00 و 20:30 میزبان نمایش «تاری» نوشته پویا صادقی و عاطفه غیبی و با کارگردانی محمد برهمنی می‌شود. داستان این نمایش سورئال درباره زن و مردی صاحب کاخی متروکند و در آن تنها زندگی می‌کنند، در محاصره مگس‌ها هستند. آن‌ها می‌دانند که بزودی اتفاقات زیادی رخ خواهد داد.
تالار حافظ در این روز میزبان نمایش «حوالی جمهوری» نوشته ابوالفضل حسینی‌پور و حمید شهامتی و کارگردانی حمید شهامتی می‌شود. این نمایش که در دو نوبت 17:30 و 19:00 روی صحنه می‌رود، از یزد به این دوره از جشنواره راه یافته است.
تالار وحدت در روز هفتم جشنواره میزبان نمایش «ستارخان» اثر یعقوب صدیق جمالی می‌شود و این نمایش ساعت 19:00 روی صحنه می‌رود. «ستارخان» که به زبان آذری اجرا می‌شود، از زمان صدور فرمان مشروطه تا شکست حصر تبریز را در ۱۵۰ دقیقه‌ روایت می‌کند و نقش بانوان در این نمایش رزمی قابل توجه است.

از مادری ایثارگر تا تنهایی هنرمندی کنار دریا

نمایش «سیئر» نوشته مسعود بهمنی و با کارگردانی حسین فردوسی که در بخش به‌علاوه فجر حضور دارد، ساعت 15:00 هفتم بهمن‌ماه در عمارت نوفل‌لوشاتو روی صحنه می‌رود. این نمایش روایت افرادی است که قدرت بینایی و البته درک از آن‌ها گرفته شده و ناچارند از دیگر حس‌های خود استفاده می‌کنند. آن‌ها ناتوان در درک محیطی هستند که می‌‌خواهند به آنجا برسند و همچنین بلاتکلیف بین ماندن یا رفتن از محل زندگی خود. تازه واردی که به جامعه کوران اضافه می‌شود می‌تواند همانند نوری راه را به افراد نشان دهد اما…
همچنین در این روز ساعت 21:00، نمایش «خل‌واره» نوشته ساموئل ‌بکت با ترجمه نجف دریابندری و کارگردانی مرتضی ‌بنابی در تئاتر تماشاخانه ‌سیمرغِ ‌‌بنیاد ‌بیدل ‌دهلوی روی صحنه می‌رود. این نمایش درباره مردی به نام هنری است که به‌تنهایی در ساحل دریا قدم می‌زند و برای خفه‌کردن صدای تحمل‌ناپذیر دریا، مدام با خود حرف می‌زند، صدای ناله و شکوه ابدی دریا مدام او را می‌آزارد.
تماشاخانه جریان هم ساعت 19:00 پنجمین روز جشنواره میزبان نمایش «زنبورهای کارگر» اثر علیرضا نجفی می‌شود. داستان نمایش درباره این است که مردم همچون زنبورهای کارگر دائم در کندویشان کار می‌کنند و زیست راحتی ندارند.
همچنین در این روز ‌سالن ‌استاد ‌جعفر ‌والیِ تالار محراب در ساعت 18:00 میزبان نمایش «وصله» نوشته داود اکبری، با ترجمه (به زبان اشاره) کوثر غنی‌دل و کارگردانی یاسر رستمی می‌شود. نمایش از زبان مادر ایثارگری روایت می‌شود که فرزندانش در زمان جنگ تصمیم می‌گیرند در مسجد محله به شستن و رفوکردن لباس رزمنده‌ها بپردازند. این نمایش با زبان اشاره و با بهره‌گرفتن از خوانش‌گر اجرا می‌شود.

اولین تجربه اجرای محیطی تالار محراب در روز پنجم جشنواره

محوطه تئاتر شهر هفتم بهمن‌ماه میزبان پنج نمایش خیابانی می‌شود که از ساعت 16:30 برنامه‌های این بخش آغاز می‌شوند.
اولین اجرای این روز در محوطه تئاتر «رفح» نوشته ماکان وزیری و با کارگردانی احسان محمدیان از بیرجند است که ساعت 16:30 اجرایش شروع می‌شود. ساعت 17:00 نوبت می‌رسد به اجرای «تاروپود» نوشته فاطمه رنجبر و با کارگردانی مشترک فاطمه رنجبر و کمیل جعفری از قشم. شهر «رایت فلایر» اثر مالک آبسالان از دهلران ساعت 18:00 اجرایش در محوطه تئاترشهر را آغاز می‌کند. ساعت 18:30 «مستردیفال» اثر سیدسروش پیمبری از کرمانشاه اجرا می‌شود و پایان‌بخش اجراهای محوطه تئاتر شهر در روز یکشنبه هفتم بهمن‌ماه، «قالی» نوشته مریم مهدی‌پور و با کارگردانی آرزو علیپور از لاهیجان است که ساعت 19:00 اجرایش را آغاز می‌کند.
ساعت 16:00 هفتم بهمن‌ماه نمایش «ماجرای آقای رستم» اثر محسن مسعودی‌فر در محوطه تئاتر محراب اجرا می‌شود. این نمایش از نیشابور به جشنواره راه یافته است.
و گذرفرهنگ منطقه عباس آباد ساعت 18:30 به اجرای نمایش میدانی «ساعر 5» اثر امین زندگانی اختصاص می‌یابد.
تماشای تمام نمایش‌های خیابانی برای عموم آزاد است و هزینه‌ای به همراه ندارد.